PFAS in grondwater is een groeiend probleem. De stoffen verspreiden zich makkelijk, breken nauwelijks af en vormen een risico voor mens en natuur. Maar hoe komen ze in het grondwater terecht en wat kunt u doen als er sprake is van verontreiniging? In deze blog leggen we het u stap voor stap uit.
Wat is PFAS?
PFAS staat voor Per- en Polyfluoralkylstoffen, een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die water-, vet- en vuilafstotend zijn. Ze worden al decennia gebruikt in producten zoals blusschuim, regenkleding, antiaanbakpannen, voedselverpakkingen en industriële coatings. Het zijn kunstmatig geproduceerde stoffen die extreem stabiel zijn en nauwelijks afbreken in het milieu. Daarom worden ze ook wel de “forever chemicals” genoemd.
Hoe komt PFAS in grondwater terecht?
PFAS kunnen op verschillende manieren in het grondwater belanden. Dit gebeurt bijvoorbeeld via:
- Lozingen van fabrieken of afvalwaterzuiveringen waarin PFAS-houdende stoffen zitten.
- Uitspoeling vanaf oude stortplaatsen waar PFAS-houdend afval is gestort.
- Gebruik van blusschuim bij calamiteiten of oefeningen.
- Neerslag van PFAS-deeltjes via de lucht, afkomstig van industrie of verbranding.
Als deze stoffen eenmaal op of in de bodem terechtkomen, spoelen ze met regenwater langzaam naar beneden. Ze hebben namelijk een unieke chemische structuur die zorgt dat ze zich nauwelijks hechten aan bodemdeeltjes, maar wél goed oplossen in water. Dat betekent dat ze eenvoudig meebewegen met de stroming van het grondwater. Zo kunnen PFAS zich ongemerkt over grote afstanden verspreiden en diep in de ondergrond terechtkomen.
Wat zijn de risico’s?
PFAS in grondwater brengen serieuze gezondheidsrisico’s met zich mee. Wanneer dit water wordt gebruikt voor drinkwaterwinning of beregening van landbouwgrond, kunnen PFAS via water of voedsel in het lichaam terechtkomen. Daar breken ze nauwelijks af en stapelen ze zich op in bloed en organen.
Langdurige blootstelling aan bepaalde PFAS, is in verband gebracht met gezondheidsproblemen zoals leveraandoening, verstoring van het imuunsysteem en mogelijk een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker. Ook in het milieu leveren PFAS risico’s op. Ze hopen zich op in planten en dieren, verstoren voedselketens en kunnen schade toebrengen aan ecosystemen.
Tjaden’s oplossing voor PFAS in grondwater
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat PFAS overal in Nederland in het grondwater kan voorkomen, zij het in wisselde concentraties (bron: RIVM). Naar verwachting zal dit de komende jaren verder toenemen. Omdat deze stoffen nauwelijks afbreken en zich gemakkelijk verspreiden, is een standaardaanpak niet voldoende. Een effectieve oplossing vraagt om maatwerk, afgestemd op de lokale situatie en het type verontreiniging.
Wij stellen per project een passende strategie op, gebaseerd op de aard van de vervuiling, de aanwezige PFAS-verbindingen en de bodemopbouw. Voor de verwijdering van PFAS in grondwater maken we gebruik van actieve koolfiltratie en ionenwisseling. Beide methodes zijn bewezen effectief en bieden een hoog verwijderingsrendement.
Actieve koolfiltratie is vooral geschikt voor het verwijderen van langeketenvormen, zoals PFOS en PFOA. Deze stoffen binden zich sterk aan het poreuze oppervlak van de actieve kool, waardoor ze uit het water worden gehaald via adsorptie. Voor korteketenvormen, zoals GenX of PFBA, is ionenwisseling vaak effectiever. Hierbij stroomt het water door een speciale hars die PFAS-deeltjes selectief uitwisselt tegen onschadelijke ionen. Deze methode is nauwkeurig, snel en ook goed toepasbaar bij lagere concentraties.
Heeft u te maken met PFAS in het grondwater? Tjaden ondersteunt u graag met een passende aanpak, van analyse tot uitvoering. We beschikken over de juiste technieken voor zowel grondwaterzuivering als het gericht zuiveren van PFAS. Neem gerust contact met ons op voor advies of een maatwerkoplossing.
